Boşanma Davası Nedir?
Boşanma davası, evlilik birliğinin yasal olarak sona erdirilmesi için açılan hukuki süreçtir. Türk Medeni Kanunu'na göre boşanma davaları, anlaşmalı veya çekişmeli olmak üzere iki temel kategoride incelenir.
Boşanma Sebepleri
Türk Medeni Kanunu'nda belirtilen boşanma sebepleri şunlardır:
- Zina
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
- Evlilik birliğinin sarsılması
Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma için eşlerin en az bir yıl evli kalmış olması gerekmektedir. Her iki tarafın boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşmaları ve bu anlaşmayı mahkemeye sunmaları gerekmektedir.
Anlaşmalı boşanmanın avantajları:- Daha kısa sürede sonuçlanır
- Daha az masraflıdır
- Taraflar arasındaki ilişkiyi korur
- Çocuklar için daha az travmatiktir
Çekişmeli Boşanma
Eşler anlaşamadığında çekişmeli boşanma davası söz konusu olur. Bu durumda mahkeme, delilleri değerlendirerek boşanmaya karar verir.
Boşanma Davası Süreci (Adım Adım)
Boşanma davası, belirli aşamalardan oluşan hukuki bir süreçtir:
Aşama 1: Dava Öncesi Hazırlık (1-2 Hafta)
Yapılması gerekenler:- Boşanma gerekçesinin belirlenmesi
- Delillerin toplanması (mesajlar, fotoğraflar, tanık bilgileri)
- Mali durumun tespit edilmesi (gelir, mal varlığı, borçlar)
- Çocuklarla ilgili belgelerin temini (doğum kayıtları, okul kayıtları)
- Deneyimli bir aile hukuku avukatı ile görüşme
- Evlilik cüzdanı
- Nüfus kayıt örneği
- Adres kayıt örneği
- Gelir belgeleri (maaş bordrosu, vergi beyannamesi)
- Mal varlığını gösteren belgeler (tapu, araç ruhsatı vb.)
- Çocukların doğum belgesi
- Sağlık raporları (gerekiyorsa)
Aşama 2: Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Mahkemeye Sunulması
Dava dilekçesinde yer alması gerekenler:- Tarafların kimlik bilgileri
- Evlilik tarihi ve yeri
- Boşanma nedeni (detaylı açıklama)
- Çocuklara ilişkin talepler (velayet, nafaka, kişisel ilişki)
- Nafaka talepleri (iştirak, yoksulluk)
- Tazminat talepleri (maddi, manevi)
- Mal paylaşımı talepleri
- Deliller listesi
- Görevli mahkeme: Aile Mahkemesi (yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi)
- Yetkili mahkeme: Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son ortak yerleşim yeri mahkemesi
Aşama 3: İlk Duruşma ve Sulh Teşebbüsü (Dava açıldıktan 1-3 ay sonra)
- Mahkeme, tarafları sulh için davet eder
- Hakim, tarafları barıştırmaya çalışır
- Sulh olmazsa, dava devam eder
- Davalı taraf, cevap dilekçesi verir
Aşama 4: Delil Toplama ve Tahkikat (3-12 ay)
Bu aşamada:- Tanık dinlenir
- Belgeler incelenir
- Gerekirse bilirkişi raporu alınır
- Deliller tartışılır
Aşama 5: Karar Duruşması
- Tüm deliller toplandıktan sonra karar duruşması yapılır
- Tarafların son sözleri dinlenir
- Mahkeme, kararını açıklar veya tefhim için tarih verir
Aşama 6: Kararın Tebliği ve Kesinleşmesi
- Karar, taraflara tebliğ edilir
- Tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde istinaf (temyiz) yoluna başvurulabilir
- İtiraz yapılmazsa veya istinaf aşaması tamamlanırsa karar kesinleşir
- Kesinleşen karar, nüfus müdürlüğüne gönderilir
- Anlaşmalı boşanma: 2-4 ay
- Çekişmeli boşanma: 1-2 yıl (delil durumuna göre değişir)
Nafaka Türleri ve Hesaplama
Boşanma davasında farklı nafaka türleri gündeme gelebilir:
1. İştirak Nafakası (Tedbir Nafakası)
Ne zaman verilir?- Boşanma davası sürerken ihtiyaç sahibi eşe ödenir
- Dava sonunda kesilir
- İhtiyaç sahibi eşin geçim ihtiyacı
- Yükümlü eşin mali gücü
- Genellikle asgari ücretin %30-50'si arası
2. Yoksulluk Nafakası
Ne zaman verilir?- Boşanma sonrasında ihtiyaç sahibi eşe ödenir
- Kusursuz veya daha az kusurlu eş talep edebilir
- Boşanma ile yoksulluğa düşmek
- Kendi geliri ile geçinememek
- Kusursuz veya daha az kusurlu olmak
- İhtiyaç sahibi eşin mali durumu
- Yükümlü eşin gelir durumu
- Evlilik süresi
- Tarafların yaşı ve çalışma durumu
- Genellikle asgari ücretin %40-70'i arası
- Ömür boyu (evlenene veya ölene kadar)
- Bazı durumlarda süreli (örn: 5 yıl)
3. Çocuk Nafakası
Kime verilir?- Velayeti almayan ebeveyn, çocuğun bakım masraflarına katkı nafakası öder
- Çocuğun yaşı, ihtiyaçları
- Ebeveynlerin mali gücü
- Eğitim masrafları
- Genellikle asgari ücretin %20-40'ı (çocuk başına)
- Çocuk 18 yaşına kadar
- Eğitime devam ediyorsa 25 yaşına kadar
Tazminat Türleri
1. Maddi Tazminat
Ne zaman istenir?- Boşanma nedeniyle maddi zarara uğrayan kusursuz eş talep eder
- Gelir kaybı
- İş gücü kaybı
- Evdeki eşyaların paylaşımından kaynaklanan zarar
2. Manevi Tazminat
Ne zaman istenir?- Boşanmaya neden olan olaylar nedeniyle kişilik haklarına saldırı olan kusursuz eş talep eder
- Aldatma (zina)
- Şiddet
- Hakaret
- Terk
- Kusur derecesi
- Tarafların sosyal ve ekonomik durumu
- Genellikle 20.000 TL - 100.000 TL arası (duruma göre değişir)
Önemli: Nafaka ve tazminat talepleri, ilk dava dilekçesinde veya davanın devamı sırasında genişletme yoluyla eklenebilir.
Velayet Hakkı
Çocuklu ailelerde velayet konusu en önemli konulardan biridir. Mahkeme, velayeti belirlerken çocuğun üstün yararını göz önünde bulundurur.
Velayet kararında etkili faktörler:
- Çocuğun yaşı ve cinsiyeti
- Ebeveynlerin ekonomik durumu
- Ebeveynlerin yaşam koşulları
- Çocuğun tercihi (belirli bir yaştan sonra)
- Kardeşlerin birlikteliği
Mal Paylaşımı
Boşanma sırasında edinilmiş mallar eşler arasında paylaşılır.
Edinilmiş Mal Nedir?
- Evlilik sırasında karşılıksız kazanım dışında elde edilen tüm mallar
- Maaş, kira geliri, ticari kazanç ile alınan her şey
Kişisel Mal Nedir?
- Evlilikten önce sahip olunan mallar
- Miras veya bağış yoluyla elde edilen mallar
- Kişiye özel eşyalar
- Edinilmiş malların değeri hesaplanır
- Fazla olan taraf, eksik olana yarısını öder
- Kişisel mallar paylaşılmaz
- Kadının edinilmiş malı: 200.000 TL
- Erkeğin edinilmiş malı: 600.000 TL
- Fark: 400.000 TL → Erkek kadına 200.000 TL öder
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası ne kadar sürer?
Anlaşmalı boşanma: 2-4 ay Çekişmeli boşanma: 1-2 yıl (ortalama) Delil durumu ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişir.Boşanmak için mutlaka avukat gerekli mi?
Hayır, yasal zorunluluk yok. Ancak şiddetle tavsiye edilir. Avukat olmadan:
- Haklarınızı tam olarak koruyamayabilirsiniz
- Süreç uzayabilir
- Nafaka, velayet gibi konularda kayıplar yaşayabilirsiniz
Anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır?
Protokolde şunlar yer almalı:
- Velayet düzenlemesi
- Nafaka miktarı ve süresi
- Kişisel ilişki (çocukla görüşme) düzenlemesi
- Mal paylaşımı
- Soyadı kullanımı
Eşim boşanmayı kabul etmiyor, ne yapabilirim?
Türk hukukunda tek taraflı boşanma mümkündür. Eşinizin onayı gerekmez:
- Çekişmeli boşanma davası açın
- Boşanma nedeninizi kanıtlayın
- Mahkeme, haklılık görürse boşanmaya karar verir
Boşandıktan sonra soyadımı ne olur?
Kadınlar için:- Bekarlık soyadınıza dönebilirsiniz
- Evlilik soyadınızı kullanmaya devam edebilirsiniz
- Protokolde belirtilmeli
Nafaka ne kadar süre ödenir?
Çocuk nafakası:- 18 yaşına kadar
- Eğitimde ise 25 yaşına kadar
- Ömür boyu (evlenene veya ölene kadar)
- Mahkeme süreli de verebilir
Boşanma davası sırasında evden ayrılmalı mıyım?
- Yasal zorunluluk yok
- Ancak gerginliği azaltmak için tercih edilebilir
- Dikkat: Eşyalarınızı ve önemli belgelerinizi güvence altına alın
Eşim şiddet uyguluyor, ne yapmalıyım?
Derhal:
Koruma kararı ile:
- Eşiniz size yaklaşamaz
- Ortak konuttan uzaklaştırılabilir
- İhlalde ceza alır
Boşanma davası masrafları ne kadardır?
Avukat ücreti:- Anlaşmalı: 15.000 - 30.000 TL
- Çekişmeli: 25.000 - 75.000 TL
- Nispi harç (talep edilen tutara göre)
- Posta masrafları
- Bilirkişi masrafları (gerekirse)
Boşanma kararına itiraz edilir mi?
Evet. Karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) yoluna başvurulabilir.
Boşanma Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yapılması Gerekenler ✅
- Delilleri saklayın: Mesajlar, e-postalar, fotoğraflar
- Mali belgelerinizi koruyun: Banka hesap özetleri, tapu kayıtları
- Çocuklarınızı öncelik yapın: Psikolojik destek almaları sağlayın
- Avukat tutun: Deneyimli bir aile hukuku avukatı
- Sakin kalın: Duygusal kararlar vermeyin
Yapılmaması Gerekenler ❌
- Ortak hesaptan tek taraflı para çekmeyin
- Mal varlığını gizlemeyin (sonradan ortaya çıkarsa ceza alırsınız)
- Sosyal medyada paylaşım yapmayın (delil olarak kullanılabilir)
- Çocukları kullanmayın (eşinize karşı silah yapmayın)
- Anlaşmaları sözlü yapmayın (her şey yazılı ve imzalı olmalı)
Boşanma Sonrası İşlemler
Boşanma kararı kesinleştikten sonra:
Sonuç
Boşanma süreci, hem hukuki hem de duygusal açıdan zorlayıcı olabilir. Haklarınızı korumak ve süreci doğru yönetmek için:
- Deneyimli bir aile hukuku avukatından destek alın
- Tüm belgeleri ve delilleri eksiksiz toplayın
- Çocuklarınızın psikolojik sağlığını ön planda tutun
- Anlaşmalı boşanma imkanını değerlendirin (süreç daha hızlı ve az masraflı)
- Mali haklarınızı (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) mutlaka talep edin
Özdemir Avukatlık Bürosu olarak, boşanma sürecinizin her aşamasında yanınızdayız. Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma davalarında profesyonel hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu konuda hukuki danışmanlığa mı ihtiyacınız var?
Uzman avukatımızla görüşmek için randevu talebinde bulunabilirsiniz.